Voorbij oude grenzen kijken, bereid zijn om aannames los te laten, vertrouwde inzichten bijstellen en ruimte scheppen voor verrassende ontmoetingen, dat is wat Jaleesa Schiphorst
en Sanne van der Hulst beogen met hun projecten binnen De Harmonie. Ze omlijsten voorstellingen met voor- en nagesprekken, organiseren verdiepende workshops en halen
nieuw publiek het theater binnen. Hun projecten Cloud9 en de samenwerking met Firda: Brede vorming pakt het podium zijn mogelijk gemaakt met steun van Fonds Cultuurparticipatie en het Cultuurfonds.
Jaleesa is initiatiefnemer voor het talentontwikkelproject Cloud9 waarbinnen theaterbezoekers, jonge makers, interview-talent en andere creatievelingen na afloop van voorstellingen samenkomen om met elkaar in gesprek te gaan. Op die manier wordt de ervaring van een theaterbezoek verrijkt en verdiept. De Cloud9-ers krijgen training in gespreksleiding en in het vormen van een naprogramma. Daarover sparren ze met elkaar.
Prikkelende interactie
Cloud9 ontstond in de zomer van 2024 in meemaakpodium Toon. Als experiment tijdens festival PAFFF, dat tot stand kwam in samenwerking met De Harmonie, Arcadia en Explore the North. Sindsdien wordt binnen De Harmonie nieuw presentatie-talent opgeleid. Niet alleen in de vorm van het traditionele kringgesprek, maar in heel nieuwe vormen, vol prikkelende interactie, spannende debatten, talkshows en panelgesprekken, met veel ruimte voor experiment en een theatrale insteek. "Een nagesprek als een beleving'', vat Jaleesa het bondig samen. Het is aan de maker van Cloud9 om een vorm te kiezen.
Dat is precies waar haar programma raakvlakken heeft met dat van Sanne: zij schept, samen met het onderwijsveld, binnen De Harmonie ruimte voor mbo-studenten die niet tot
het gebruikelijke schouwburgpubliek behoren. Ze betrekt ze bij voorstellingen en biedt ze een kijkje in de keuken van het theatervak.
'Brede vorming pakt het podium' heet het initiatief, dat plaatsvindt in samenwerking met Firda. Het begon in 2024 bescheiden, om een groot vervolg te krijgen met veertig mbo-studenten van Firda die in opleiding zijn tot onderwijsassistent en pedagogisch medewerker.
Publiek van de toekomst
"We maken een mooie dubbelslag'', legt Sanne uit, "we bieden de mbo-studenten niet alleen een inspirerende theaterervaring, maar leren ze ook hoe zij later met hún leerlingen naar het
theater kunnen en hoe je over maatschappelijke thema's kunt praten.'' De Harmonie boort op die manier een nieuw publiek aan, het publiek van de toekomst.
De Firda-studenten bezochten dit jaar onder meer de musicals Shrek en Jesus Christ Superstar. Ze gingen in gesprek met een medewerker van de productie en na afloop, terug op school, ging de groep bij zichzelf te rade met welk personage ze de meeste affiniteit hadden. Sanne: "In wie kan je je inleven, in wie niet en waar komt dat door? Daarover hebben we het gehad en daar kwamen heel bijzondere en interessante gesprekken uit voort.''
Een boppeslach was ook het bezoek aan de uitdagende voorstelling Hardkoor van Theater Utrecht, een muzikaal-theatrale performance, stand-up tragedy, techno- en klassiek concert ineen. "Dat was een pittige ervaring. Iedereen vond er wat van. We hebben na afloop geprobeerd om er op een theatrale manier naar te kijken, onder begeleiding van Luna die deelneemt aan het project Cloud9. Dat lukte. Iedereen wilde wat zeggen en uiteindelijk wilde niemand meer stoppen. Het nagesprek ging tot in de late uurtjes door aan de bar.''
Spraakmakers
Uit die gesprekken blijkt dat het niet uitmaakt of je iets wel of niet 'mooi' of 'leuk' vindt, het is al goed wanneer een voorstelling de toeschouwer raakt, verwondert of verbaast. Met dat gegeven werkt Jaleesa ook binnen Cloud9. Vijf jonge mensen met
ambitie om gesprekken te leiden, de 'spraakmakers', vonden afgelopen theaterjaar binnen De Harmonie nieuwe vormen om dat te doen. "Noem het een interactief nagesprek of een Cloud9-beleving, het gaat om sessies waar je graag bij was geweest, die iets bij je teweegbrengen, in een ruimte waar alles mag en alles kan.''
Ethische grenzen
Een voorbeeld: maker Gerben Vernhout, die zich verder wil ontwikkelen in het vak van interviewer, ging in gesprek met cabaretier Remko Vrijdag, Remko's zoon én met het publiek over de rol van humor in duistere tijden, naar aanleiding van Vrijdags show Vrijdag Doemsdag.
Een ander talent, Eline Bodha, deed iets heel bijzonders na afloop van Prima Facie van ITA. Ze wilde het hebben over ethische grenzen en liet de toeschouwers na afloop van de voorstelling op elkaar af lopen, liet de mensen het verschil tussen afstand en nabijheid voelen.
"Het ging erover hoe je een ander leest. Wanneer sta je te dichtbij, wanneer niet? Het werd een intieme, aangrijpende oefening, een uitdaging waaraan iedereen mee kon doen.
Het zijn allemaal manieren van verbinding zoeken. We willen mensen nieuwe inzichten aanreiken en ervoor zorgen dat ze elkaar ontmoeten en beter leren kennen.''